FROULJU PC JIERS

In Weidum groeide onder de dameskaatsers het sterke verlangen naar een vrijeformatiewedstrijd. Jan Suierveld bracht dit idee naar Nije Kriich en zette daarmee de eerste stap naar een bijzonder toernooi. Met de naam Frouljus-PC – als vrouwelijke tegenhanger van de beroemde PC in Franeker – kreeg het initiatief direct uitstraling.

Hoewel een commissie met oud-PC-winnaars er niet kwam, werd de wedstrijd toch gerealiseerd. Opvallend: er was dat eerste jaar geen koningin. “Je wint het met z’n drieën,” vond Jan de Groot, en zo geschiedde.

In 1978 vond de tweede Frouljus-PC plaats, met meer vrijheid voor vernieuwing. Jan Suierveld introduceerde de koninginneprijs: *It tinnen Mingel*, een ode aan de verdwenen zuivelfabriek in Weidum. Met nieuwe prijzen en een frisse opzet, een uitnodigingswedstrijd om de krachtsverschillen te verkleinen, kreeg het toernooi een sterker en evenwichtiger karakter.

In 1979 werd de derde Frouljus-PC gespeeld met slechts tien parturen, vooral door het beperkte kwaliteitsniveau. Ondanks een nieuwe adviescommissie en selectielijst bleef Nije Kriich verantwoordelijk voor de uitnodigingen. Jan Suierveld ontbrak door vakantie, maar het niveau op het veld sprak voor zich: opnieuw was het partuur van Janneke Pagels het sterkst. Zij werd voor de tweede keer koningin, al bleef de aandacht in de krant bescheiden.

In 1980 beleefde de Frouljus-PC haar vierde editie en werd duidelijk: het dameskaatsen zat in de lift. Met een eigen TC en een indeling in A- en B-klasse groeide het niveau zichtbaar. In Weidum verschenen 30 geselecteerde speelsters op de lijst.

Het betekende ook het einde van een tijdperk: Janneke Pagels moest door een knieblessure afscheid nemen en eindigde als derde. De winst ging naar Anita Wieling, Anneke van der Leij en Loltsje Punter – waarbij de Weidumer favoriet tot koningin werd gekroond.

In 1981 vierde de Frouljus-PC haar eerste lustrum en groeide het toernooi verder in status. Nije Kriich vroeg de KNKB zelfs om de naam officieel vast te leggen. De TC nam de organisatie en loting op zich, met tien parturen die op sterkte werden samengesteld.

Bijzonder was ook de prijzenpot: zilveren tientjes, mogelijk gemaakt door sponsor Jan Suierveld.

In 1982 was de Frouljus-PC uitgegroeid tot een echte traditie, met steeds meer oog voor bijzondere prijzen zoals verzilverde lauwerkransen uit Duitsland. De editie van 15 augustus werd echter vooral getekend door hevige regenval. Terwijl elders wedstrijden werden gestaakt, kaatsten de tien parturen in Weidum onverstoorbaar door.

Ondanks glibberige omstandigheden en valpartijen bleef het niveau hoog. De halve finale werd in stromende regen uitgespeeld, waarna de derde prijs direct in het dorpshuis werd uitgereikt. Omdat er nog geen douches waren, moesten winnaars bij gastgezinnen terecht om zich op te frissen. Daarna volgde de finale alsnog in droge kleren. Anita Wieling, sterk als eerste opslag en achterin, werd terecht koningin van een heroïsche editie.

In 1983 heeft de TC de uitnodigingen geselecteerd op functie. Dat betekende dus 10 opslagers, 10 voorinsen en 10 achterinsen. De prijzen bestonden uit gegraveerde glas-in-lood spiegels, gemaakt door Joop Frenay uit Oranjewoud. Anita Wieling werd voor de tweede keer koningin.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Illum praesentium officia, fugit recusandae ipsa, quia velit nulla adipisci? Consequuntur aspernatur at, eaque hic repellendus sit dicta consequatur quae, ut harum ipsam molestias maxime non nisi reiciendis eligendi! Doloremque quia pariatur harum ea amet quibusdam quisquam, quae, temporibus dolores porro doloribus.

In 1985 werd de negende Frouljus-PC gespeeld met twaalf parturen en een opvallend kunstzinnige prijzenreeks: zilveren hangers met het vrouwenteken en een telegraaf, vervaardigd door Theo van Halsema uit Leeuwarden. Ook historisch was de eerste vrouwelijke scheidsrechter, Attie Zijlstra uit Wommels, zelf voormalig prijswinnares op de PC.

Ondanks een drassig veld bleef het niveau hoog. Anita Wieling won samen met Antje Smeding en Hermanna Miedema haar vierde titel en werd voor de derde keer koningin. Het bleek haar laatste succes op de PC, waarmee ze haar rijke kaatscarrière afsloot.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Illum praesentium officia, fugit recusandae ipsa, quia velit nulla adipisci? Consequuntur aspernatur at, eaque hic repellendus sit dicta consequatur quae, ut harum ipsam molestias maxime non nisi reiciendis eligendi! Doloremque quia pariatur harum ea amet quibusdam quisquam, quae, temporibus dolores porro doloribus.

Tijdens de elfde Frouljus-PC stonden opnieuw twaalf parturen op de lijst en waren de prijzen dit keer bijzondere wandborden van Makkumer aardewerk, gemaakt door oud-Weidumer Dooitse Swierstra.

De finale kende spanning tot in de halve eindstrijd, maar werd uiteindelijk gewonnen door Klaske Blümers, Klaske Schukken en Geartsje Zondervan. Zij versloegen het partuur van Monique Gjaltema, Janny Yntema en Renate Hoekstra met 5-3 en 6-4. Klaske Blümers werd gekroond tot koningin. Voor het eerst vond de prijsuitreiking op het veld plaats, conform de richtlijnen van de KNKB.

In 1988 zette de Frouljus-PC een nieuwe stap met de eerste echte reclamecampagne: honderd aanplakbiljetten, persoonlijk bekostigd en verspreid door Jan Suierveld. Via kaatssters en eigen inzet werden ze door het hele land opgehangen. De prijzen waren dit keer ‘tinnen ikeltsjekannen’ met het vertrouwde vrouwenteken en de telegraaf.

Sportief gezien begon zich een opvallende rivaliteit af te tekenen tussen Lia de Jong en Jokelyn Tienstra. De twee talenten zochten elkaar op in de vrije formatie, maar troffen elkaar in Weidum telkens in de strijd om de titel. In 1988 trok Lia de Jong aan het langste eind en werd met ruime steun van de koningscommissie tot koningin uitgeroepen.

In 1989 brak de Frouljus-PC definitief door. Een succesvolle demonstratie tijdens de PC in Franeker zorgde voor veel publiciteit en meer dan 500 bezoekers in Weidum. Met steun van aanplakbiljetten en landelijke aandacht groeide het toernooi zichtbaar in aanzien.

Er werd gekozen voor tien parturen om het niveau te verhogen, met kristallen karaffen als prijzen. De editie kende veel spanning, maar draaide vooral uit op de opmars van Jokelyn Tienstra, die na een zwaar parcours uiteindelijk de titel pakte. In een bloedstollende halve finale werd op 5-5 en 6-6 beslist, waarna haar partuur de finale bereikte.

De koningskeuze leverde discussie op, maar uiteindelijk ging de eer én “It tinnen Mingel” naar Jokelyn Tienstra, waarmee haar doorbraak definitief was.

Op woensdag 22 augustus 1990 werd de veertiende Frouljus-PC verkaatst met twaalf parturen en steeds meer publieke en mediabelangstelling. Naast de regionale pers waren ook Omrop Fryslân en Radio Eenhoorn aanwezig voor live verslag, en voor het eerst werden de parturen aan het publiek voorgesteld. De prijzen bestonden uit wandborden van aardewerk, gemaakt door Harm Bouma uit Alde Leie.

Het toernooi kende opnieuw veel spanning en trok ruim publiek, wat de groeiende betekenis van de wedstrijd onderstreepte. In de finale kwam de inmiddels vertrouwde tweestrijd tussen Jokelyn Tienstra en Lia de Jong tot een ontknoping, al viel die wat tegen na een verder sterk toernooi. Jokelyn Tienstra trok aan het langste eind en werd met het maximale aantal punten koningin van 1990.

In 1991 vierde de Frouljus-PC haar derde lustrum met de vijftiende editie. De wedstrijd groeide verder in allure en het bestuur zocht nadrukkelijk naar vernieuwing. De prijzen bestonden dit keer uit zilveren lepels, een idee van Jan Suierveld, vervaardigd door juwelier Klaas Kramer uit Franeker en voorzien van het vrouwenteken met telegraaf.

Met twaalf parturen en een start in drie perken vanwege de uitloop van het voorgaande jaar, werd het een intensieve dag. Lia de Jong blonk opnieuw uit en kaatste een vrijwel foutloze wedstrijd. Zij werd met het maximale aantal punten terecht koningin. Een opvallend detail was de handschoenwissel van Lysbeth van der Ende, die haar plek in het perk moest ruilen, terwijl Lia de Jong de dag als onbetwiste uitblinkster afsloot.

In 1992, tijdens de zestiende Frouljus-PC, stonden tien parturen op de lijst en werd er in drie perken gekaatst. De zilveren lepels keerden terug en zouden definitief een traditie worden.

De wedstrijd werd volledig gedomineerd door Lia de Jong, die in de verslagen werd geprezen als “eenzame klasse” en “de speelster die de PC glans geeft”. In de finale trof zij voor de derde keer Jokelyn Tienstra. Op 5-4 en 6-6 besliste Lia de strijd met een retourslag, waarmee zij haar derde koninginnetitel veiligstelde.

In 1993 stonden opnieuw twaalf parturen op de lijst en werd er weer in drie perken gekaatst. De partijen vroegen meer tijd door het grotere aantal kaatsen en het uitgebreide tussenspel, wat het spelbeeld duidelijk onderscheidde van de mannen-PC.

De discussie over vrije formatie of loting laaide opnieuw op. Lia de Jong uitte in een interview haar voorkeur voor vrije formatie, omdat het door-elkaar-loten volgens haar afbreuk deed aan het karakter van de PC.

Op het veld werd opnieuw de vertrouwde finale gespeeld tussen Lia de Jong en Jokelyn Tienstra. Lia trok opnieuw aan het langste eind, werd voor de derde keer op rij koningin en pakte haar vierde titel in totaal. Samen bepaalden Lia en Jokelyn al jaren het gezicht van het dameskaatsen.

In 1994 zorgde de fusie tussen CFK en KNKB voor een nieuw tijdperk in het dameskaatsen, met de invoering van de hoofdklasse. Daardoor stonden op de PC ineens alle topspeelsters op het veld, wat het niveau zichtbaar verhoogde, al zat het dameskaatsen zelf in een dip en was versterking welkom.

Er werd met tien parturen in drie perken gekaatst en voor het eerst stond er boarding om het veld. De wedstrijd kende veel inzet en strijd, met in de finale een winnend trio van Hammie Westra, Yvonne Postma en de uit de CFK afkomstige Minke Dijkstra. Vooral Dijkstra viel op met haar felheid en beweeglijkheid in het tussenspel.

Na drie opeenvolgende titels van Lia de Jong ging de koningsprijs dit keer naar Hammie Westra. Opvallend was dat Sandra Goodijk door velen werd gezien als de beste speelster van de dag, ondanks de nederlaag in de finale.

In 1995, tijdens de negentiende Frouljus-PC, stonden opnieuw tien parturen op de lijst. Voor het eerst waren ook de winnaars van de meisjesbond uit Berlikum aanwezig, een duidelijk teken van de groeiende jeugdopleiding die al sinds de jaren tachtig zijn vruchten afwierp en later verder zou uitgroeien met onder meer de Ald-Meierspartij in Hitzum.

De nieuwe uitblinker van het dameskaatsen was Sandra Goodijk, die zich ontwikkelde tot een complete allroundster. Met steun van Anke Buiteveld en Riska Hazenberg groeide zij door de partijen heen, ondanks zware tegenstand in elke omloop. In de finale stelde zij haar klasse overtuigend tentoon en werd met recht koningin van 1995, na eerder al meerdere ereplaatsen te hebben behaald.

Voor Lia de Jong betekende dit toernooi haar laatste optreden op de Frouljus-PC; zij strandde al in de eerste omloop. 1995 markeerde daarmee ook het einde van een tijdperk, met het afscheid van een hele generatie toppers zoals Lia de Jong, Jokelyn Tienstra, Janny Yntema, Bea Cuttress-Terpstra en Monique Gjaltema tijdens hun afscheidswedstrijd in Raerd.

In 1996 vierde de Frouljus-PC haar vierde lustrum met de twintigste editie. Het toernooi had inmiddels een volwassen uitstraling gekregen: een feestelijk aangekleed veld met boarding, volledige persaandacht en voor het eerst zelfs een live televisie-uitzending van Omrop Fryslân. Ook de reportagewagen met PM kanaal 5 stond op het terrein, wat de groeiende status onderstreepte.

Met tien parturen en prachtig weer werd er op hoog niveau gekaatst. Sandra Goodijk bekroonde haar sterke seizoen met haar tiende overwinning en werd voor de tweede keer koningin. Samen met Femke Visser en Doete de Groot won zij de finale van Géjanna Buma, Fetsje Schaap en het jonge talent Afke Hijlkema.

In 1997 selecteerde de Technische Commissie tien parturen uit de vrije aanmeldingen. Het sterk geachte Buma-partuur, met zes overwinningen uit zeven vrijeformatiewedstrijden, gold als topfavoriet, maar kende een moeizame start en kwam zelfs met 4-1 achter in de eerste omloop. Onder zware, benauwde weersomstandigheden bleek het toernooi bijzonder slopend.

In de finale kon het partuur van Sarie Lycklama à Nijeholt, Mariska Stienstra en Yvonne Postma nog tot 3-3 meekomen, maar uiteindelijk trok het team met Afke Hijlkema aan het langste eind: 5-3 en 6-0. Zij werd terecht tot koningin uitgeroepen. De kranten bevestigden haar doorbraak met de woorden dat ze haar talent definitief had waargemaakt.

In 1998 selecteerde de Technische Commissie twaalf parturen uit de aanmeldingen. Er werd nog altijd om 13.00 uur gestart, waardoor in drie perken werd gekaatst, al groeide de discussie om in de toekomst eerder te beginnen en naar twee perken over te stappen.

De belangstelling was groot: ruim duizend toeschouwers langs de lijnen en een organisatie die door de pers als “op niveau” werd bestempeld. Het vrije-formatiesysteem en het stijgende niveau zorgden duidelijk voor extra aantrekkingskracht.

De finale werd bijzonder spannend, met een ontketende Jitske Venema die met haar partuur tot 5-4 en 6-4 weerstand bood. Uiteindelijk trok het team van Géjanna Buma, Riska Schaap en Afke Hijlkema aan het langste eind. Afke werd daarmee voor de tweede keer koningin, door de Leeuwarder Courant zelfs “vorstin van de Frouljus-PC” genoemd.

In 1999 beleefde de 23e Frouljus-PC een editie die steeds professioneler oogde. Met sponsoring van Autobedrijf Haaima, muzikale ondersteuning en hoog bezoek van onder meer Erica Terpstra kreeg het toernooi extra uitstraling.

Op het veld bleef het sportieve beeld echter vertrouwd: het sterke partuur Buma c.s. won voor de derde keer op rij, vrijwel zonder fout in de eerste omlopen. De finale kende weinig echte spanning, omdat ook daar de tegenstand nauwelijks grip kreeg op het spel.

Afke Hijlkema werd voor de derde keer koningin en bevestigde daarmee haar dominante positie in die periode. De kranten noemden haar inmiddels onbetwist de PC-koningin, in één adem met eerdere grootheden van het dameskaatsen.

Tijdens de PC in Franeker werd voorafgaand aan de finale een demonstratiepartij gespeeld door twee damesparturen met onder anderen Géjanna Buma, Afke Hijlkema en Mariska Stienstra. Op een aangepast veld lieten de dames zien hoe ver het niveau inmiddels was gestegen: er werden zelfs ballen over de bovenlijn en in de tribune geslagen, wat grote indruk maakte op het publiek.

Die groeiende belangstelling vertaalde zich in 2000, bij de 24e Frouljus-PC in Weidum, waar het toernooi verder professionaliseerde. Er werd voor het eerst om 12.00 uur begonnen en in twee perken gekaatst, met drie rijen publiek langs de touwen en diverse genodigden, waaronder de burgemeester van Littenseradiel.

Het spelpeil was wisselend, maar het partuur Buma c.s. herpakte zich op het juiste moment. Géjanna Buma, Riska Hazenberg en Afke Hijlkema wonnen voor de vierde keer op rij – een uitzonderlijke reeks die door velen als ongeëvenaard werd gezien.

In 2001 viert de Frouljus-PC haar 25e editie en daarmee het vijfde lustrum. De wedstrijd groeit verder uit tot een vast begrip in Fryslân, met 12 vrije-formatieparturen, een vervroegde start om 11.00 uur en voor het eerst twee scheidsrechters en een tribune langs het veld.

Er wordt bewust vooruitgekeken: oud-winnaressen worden eregast, de organisatie professionaliseert verder en er wordt nagedacht over verbeteringen voor de toekomst. Tegelijk blijft de traditie sterk, met de geliefde prijzen en een zorgvuldig samengesteld programma.

Zo staat deze jubileum-PC symbool voor 25 jaar ontwikkeling: van kleinschalig initiatief tot een volwaardige topwedstrijd in het Friese kaatsen.

In 2002 werd de Frouljus-PC voortgezet met verdere verfijningen in de organisatie, waarbij het streven naar een perfecte wedstrijd duidelijk zichtbaar bleef. Langs de oostzijde stond een kleine open tribune en de prijsuitreiking kreeg een vaste plek bij de bestuurstent, met verhoogde podia voor de nummers 1, 2 en 3. Ook de loting verhuisde naar het dorpshuis, waar de parturen hun lot weer zelf uit de bokaal mochten trekken.

Op sportief vlak kende het toernooi een verrassende wending: het favorietenpartuur van Géjanna Buma, Wiesje van der Berg en Afke Hijlkema werd al in de eerste omloop uitgeschakeld. De uiteindelijke winnaars kwamen via een sterk vervolg van datzelfde toernooi tot de eindzege.

Daarnaast werd een nieuwe traditie ingevoerd: de winnaressen van 25 jaar eerder werden uitgenodigd en voor de finale nog eens voorgesteld aan het publiek, waarmee de historie van de Frouljus-PC extra glans kreeg.

In 2003 veranderde er weinig rond de Frouljus-PC. De kleine tribune van Tryater stond opnieuw langs het veld en ook de prijzen bleven gelijk aan het jaar ervoor. In de aanloop naar de wedstrijd waren slechts tien vrijeformatiewedstrijden gespeeld, waarbij vooral de parturen van Géjanna Buma c.s. en van Karin van der Wei, Tineke Algra en Hessie Westra de zeges verdeelden.

Op de PC zelf maakten de favorieten hun rol waar. Het partuur van Géjanna Buma, Wiesje van der Berg en Afke Hijlkema domineerde en stelde de eindzege veilig. Afke werd voor de zesde keer koningin, door de Leeuwarder Courant treffend omschreven met de kop: “Op Afke Hijlkema staat geen maat.”

In de aanloop naar de Frouljus-PC werd slecht weer voorspeld, maar door het veld tijdig af te dekken met landbouwplastic bleef het goed beschermd. Dankzij de natuurlijke afwatering richting de sloot was het speelveld op de wedstrijddag verrassend goed bespeelbaar. Wel zorgde een gure noordelijke wind dwars over het veld voor lastige omstandigheden tijdens het kaatsen.

In 2005 kreeg de Frouljus-PC een nieuwe impuls met de plaatsing van een grote feesttent in samenwerking met de Stichting Dorpshuis Weidum. Aan de oostzijde bleef de vertrouwde open tribune staan, waardoor het terrein een combinatie van sport en sfeer kreeg.

Sportief gezien bleef het vertrouwde beeld bestaan: het partuur van Géjanna Buma, nu met Debora Oosterman als vervanger van de gestopte Wiesje van der Berg, bewees opnieuw zijn klasse. Na een mindere periode in het voorseizoen herstelde het zich net op tijd en won in het weekend voorafgaand aan de PC zelfs tweemaal. Op de PC zelf werd via sterke partijen de weg naar de finale gevonden.

Afke Hijlkema werd opnieuw koningin en bereikte daarmee haar achtste titel. Samen met de dominante reeks van het partuur Buma c.s. zorgde dat voor een editie waarin records werden aangescherpt en de Leeuwarder Courant sprak van “Hijlkema en Buma breken alle records”.

In 2006 bleef de organisatie grotendeels ongewijzigd, maar er was een duidelijke ontwikkeling zichtbaar: de opkomst van jong talent. Zo maakten de “famkes fan Ie” indruk door zelfs tot de finale door te dringen, en ook het jeugdige partuur rond Afke Kuipers liet zich sterk zien.

Hoewel de spanning over de hele dag wat wisselend werd ervaren, waren er volgens de verslagen toch genoeg boeiende partijen. De premiewinnaars waren soms teleurgesteld, zeker omdat zij eerder in het seizoen al meerdere keren van het dominante partuur Buma hadden gewonnen, maar op de PC gelden nu eenmaal andere wetten.

Het partuur Buma c.s. won opnieuw, voor de negende keer, waarmee het zijn status verder verstevigde. Afke Hijlkema en haar teamgenoten bleven ondertussen nuchter: winnen verveelt nooit, en ook Debora Oosterman kon als tweevoudig winnares dat alleen maar beamen.

Het seizoen van het partuur van Géjanna Dijkstra-Buma en Afke Hijlkema verliep in 2007 wisselvallig. Na een stroeve start en een tussentijdse wissel, waarbij Debora Oosterman werd vervangen door de talentvolle Gérieke de Groot, herpakte het team zich met enkele sterke resultaten richting de Frouljus-PC.

Toch bleek de vorm niet stabiel genoeg. Ondanks een veelbelovende generale in Akkrum, waar de krant nog kopte dat het “op tijd in vorm” was, strandde het partuur al in de tweede omloop tegen het sterke trio Maaike Joostema, Imke van der Leest en Fenna Zeinstra. Daarmee bleef het voor het eerst in lange tijd zonder prijs.

De titel ging uiteindelijk naar datzelfde winnende partuur, dat in de finale afrekende met Marie Heida, Debora Oosterman en Maaike Wind. Fenna Zeinstra werd koningin, al gaf ze na afloop toe dat het lastig was om na de winst op Buma opnieuw scherp te blijven in de finale.

Voor de Frouljus-PC van 2008 gold het partuur van Géjanna Dijkstra-Buma, Gérieke de Groot en Afke Hijlkema als uitgesproken favoriet. Met tien eerste prijzen in het seizoen leek de vorm overtuigend, maar al in de eerste omloop volgde een verrassing: het jonge trio Klaske de Jong, Sjoukje Visser en Aukje van Kuiken schakelde hen uit. Daarmee viel het favoriete partuur voor de derde keer buiten de prijzen.

De “famkes fan Ie” maakten zelf ook hun laatste optreden in deze samenstelling, nadat zij in de halve finale strandden tegen het latere winnende partuur van Afke Kuipers, Ingrid de Haan en Leonie van der Graaf-Zeinstra. Voor Géjanna Dijkstra-Buma betekende dit bovendien haar afscheid van de Frouljus-PC na zeventien deelnames.

De editie kende nog een grote verrassing: het outsiderpartuur van Rianne Dorst, Inge Algra en Maaike Osinga versloeg de winnaars van 2007 en bereikte via een staand nummer zelfs de finale. Inge Algra nam daarmee afscheid met haar tweede PC-prijs, na eerder een derde prijs bij haar debuut.

Door het stoppen van Géjanna Dijkstra-Buma en de zwangerschap van Leonie Zeinstra veranderde de samenstelling van de vrijeformaties flink in 2009. In de aanloop naar de Frouljus-PC waren er vier succesvolle parturen, met als opvallendste het trio Maaike Wind, Gérieke de Groot en Afke Hijlkema, dat al zes overwinningen had behaald.

Op de PC zelf kwamen de topfavorieten al vroeg tegenover elkaar te staan. In de tweede omloop troffen Maaike Wind en Maaike Joostema elkaar, waarbij het nieuwe partuur van Wind aan het langste eind trok en uiteindelijk ook de eerste prijs pakte. Afke Hijlkema werd voor de tiende keer koningin, waarmee zij haar status opnieuw onderstreepte. De derde prijs ging naar een debuterend partuur.

De prijzen bleven traditioneel in de vorm van lepels, maar de geldbedragen werden verhoogd. Tegelijkertijd betekende deze editie het afscheid van meerdere ervaren kaatssters, onder wie Klaske de Jong, Debora Oosterman, Ingrid de Haan, Marie Heida en Brecht Gerbrandy, waarmee opnieuw een generatie langzaam plaatsmaakte voor nieuw talent.

Voorafgaand aan de Frouljus-PC werd Afke Hijlkema gehuldigd voor haar uitzonderlijke staat van dienst: tien keer winnaar én tien keer koningin van de Frouljus-PC. Zij ontving namens kaatsvereniging Nije Kriich een kunstwerk van Hans Jouta uit Ferwert, uitgereikt met een toespraak van Johannes Westra, destijds voorzitter van de PC in Franeker.

Door het stoppen van enkele speelsters ontstonden er opnieuw verschuivingen in de samenstellingen van de parturen. Afke Hijlkema vormde een nieuw team met Maaike Wind en Sjoukje Visser. In een seizoen waarin vijf sterke parturen om de prijzen streden, groeide de spanning richting de PC. Het partuur van Maaike Wind kwam in de tweede omloop nog op het nippertje door met 5-5 en 6-6, maar wist zich daarna te herpakken.

Afke Hijlkema schreef uiteindelijk geschiedenis door voor de elfde keer te winnen en ook voor de elfde keer koningin te worden. Daarmee sloot zij haar indrukwekkende kaatsloopbaan op waardige wijze af.

Tijdens de loting voor de 35e Frouljus-PC in Weidum werd Jan Suierveld onderscheiden met een lintje voor zijn 35-jarige inzet voor de Friese kaatssport en in het bijzonder de Frouljus-PC.

Op het veld werd de loting zo gespreid dat de sterkste parturen aan het begin en einde van het schema terechtkwamen, waardoor een outsiderspartuur met Wiljo Sijbrandij verrassend de derde prijs kon pakken.

Vooraf was al duidelijk dat het partuur van Margriet Koelmans, Leonie en Fenna met elf seizoensoverwinningen de grote favoriet was. Voor Margriet betekende dit haar laatste kans op PC-winst, en die greep ze ook. Ondanks felle tegenstand en een korte achterstand in de finale, draaide het partuur de partij na een regenonderbreking overtuigend om. Met sterk werk van Leonie en Fenna in het perk werd de overwinning veiliggesteld, waarmee Margriet Koelmans haar loopbaan op het hoogste niveau in stijl afsloot.

Dit jaar kende de Frouljus-PC een aantal onverwachte wendingen. In de eerste seizoenshelft waren vooral twee parturen dominant: Iris van der Veen, Sjoukje Visser en Manon Scheepstra enerzijds, en Lisette Wagenaar, Leonie van der Graaf-Zeinstra en Fenna Zeinstra anderzijds. Door een zware blessure van Lisette Wagenaar moest haar partuur halverwege het seizoen worden aangepast, waarna Leonie en Fenna vaak als duo begonnen en in latere omlopen werden aangevuld met speelsters uit verliezende parturen.

Deze werkwijze zou later worden afgeschaft vanwege ongewenste partuurwisselingen, maar in 2012 leidde het nog tot bijzondere samenstellingen, waaronder de inbreng van Harmke Siegersma in de tweede omloop. Ook het partuur van de zussen Sijbrandij ontwikkelde zich sterk, met een tactiek van hoge ballen achterin die effectief bleek op de PC.

In een overtuigende halve finale schakelden zij het partuur van Harmke Siegersma en Leonie en Fenna uit. Met hun energieke spel en opvallende enthousiasme groeiden de Sijbrandij-zussen uit tot publieksfavoriet en daarmee ook tot serieuze kandidaten voor de eindzege.

Met de invoering van een rankingselectie plaatsten de twaalf sterkste parturen zich voortaan automatisch voor de Frouljus-PC, waarmee het deelnemersveld nog sterker en overzichtelijker werd. De selectie door de technische commissie, zoals die vanaf 1997 gebruikelijk was, bleef daarmee de basis, al zou later in 2015 de Keats-off daar nog een extra dimensie aan toevoegen.

In dit seizoen waren vooral de parturen van Iris van der Veen c.s. en Lisette Wagenaar c.s. dominant. Zij verdeelden de meeste prijzen in de aanloop en troffen elkaar logischerwijs in de halve finale in Weidum. Daar trok het partuur van Iris van der Veen aan het langste eind.

In de finale wachtte het verrassende outsiderspartuur van Rianne Vellinga c.s., dat degelijk en constant kaatste maar uiteindelijk tekortkwam. De groeiende media-aandacht bleek uit de aanwezigheid van Omrop Fryslân Aktueel, wat onderstreepte dat de Frouljus-PC steeds meer een vaste waarde in het Friese sportlandschap werd.

De sterke parturen van Lisette Wagenaar en Iris van der Veen bleven ongewijzigd en domineerden opnieuw het seizoen, al wisten ook Nicole Hempenius c.s., Nynke Sinnema c.s. en Sanne Velsma met de zusjes Sijbrandij regelmatig prijzen te pakken.

Op de 38e Frouljus-PC, die werd gekenmerkt door regenachtig weer, bleef het deelnemersveld van hoog niveau en de publieke belangstelling groot. In de halve finale strandde het partuur van Sanne Velsma nipt tegen de latere winnaars, waardoor de zusjes Sijbrandij opnieuw net naast de hoofdprijs grepen.

De titel ging uiteindelijk naar Lisette Wagenaar c.s., die in haar vijfde deelname eindelijk haar eerste PC-zege op het hoogste niveau behaalde. De kranten spraken van “Eindelijk bingo voor Wagenaar” en “Trio Wagenaar ook weerbestendig”, waarmee haar doorbraak krachtig werd samengevat.

In dit jaar werd het twaalfde en laatste startbewijs voor de Frouljus-PC bepaald via een Keats-off in Akkrum, waar de nummers 12 tot en met 15 van de ranking streden om deelname. Akkrum vervulde daarnaast sinds 2000 een vaste rol met de Generale PC in de week voorafgaand aan het toernooi, met exact dezelfde twaalf parturen als op de Frouljus-PC zelf.

In de aanloop naar de wedstrijd waren er opnieuw veel verschuivingen in de parturen. Zo speelden de Sijbrandij’s met Nicole Hempenius, vormden Sjoukje Visser en Manon Scheepstra een nieuw duo met opslager Ilse Tuinenga, en werkte Imke van der Leest met onder anderen Renske Terwisscha van Scheltinga en later het jonge talent Anne Monfils. Het partuur van Lisette Wagenaar bleef intussen ongewijzigd en behoorde opnieuw tot de sterksten van het seizoen.

Toch zorgde de eerste omloop direct voor een verrassing: het partuur van Wagenaar c.s. werd uitgeschakeld door outsider Rianne Vellinga, met het veelbelovende talent Marrit Zeinstra in de gelederen. Voor Fenna Zeinstra en Leonie van der Graaf betekende dit een teleurstellend afscheid van hun laatste gezamenlijke PC-optreden.

In de halve finale strandden de Sijbrandij-zussen opnieuw, ditmaal tegen het partuur van Anne Monfils, die met onbevangen spel de sympathie van het publiek won. Zo bleef ook deze editie voor de zusjes Sijbrandij opnieuw zonder hoofdprijs.

In de eerste seizoenshelft werd het dameskaatsen sterk beïnvloed door blessures en wisselingen in samenstellingen. Manon Scheepstra was langdurig geblesseerd, waardoor ook de vertrouwde combinaties uit elkaar vielen. De zusjes Sijbrandij gingen ieder hun eigen weg en vormden nieuwe parturen met andere maten. Na de terugkeer van Manon werden enkele formaties weer hersteld, waaronder het trio Ilse Tuinenga, Sjoukje Visser en Manon Scheepstra.

Ook Nynke Sijbrandij en Marrit Zeinstra wisselden van partners en kaatsten achtereenvolgens met Nicole Hempenius en Anne Monfils. In de tweede helft van het seizoen waren het vooral de parturen Tuinenga en Monfils die de meeste prijzen verdeelden.

Op de Frouljus-PC zelf zorgde de Keats-off voor een bijzonder toeval: Wiljo Sijbrandij en Nynke Sijbrandij kwamen elkaar tegen als nummers 11 en 12 in het schema. In die onderlinge strijd moest Nynke met haar kansrijke partuur het onderspit delven.

De editie kreeg extra lading doordat Sjoukje Visser haar laatste PC speelde. Zij sloot haar carrière af als meervoudig winnares met in totaal vier titels en gold als laatste vertegenwoordiger van de zogeheten “gouden lichting van 1988”, een generatie speelsters die het dameskaatsen jarenlang mede vormgaf en vrijwel allemaal minimaal één PC-prijs op hun naam schreven.

De parturen van Anne Monfils (met Nynke Sijbrandij en Marrit Zeinstra) en Ilse Tuinenga (met Wiljo Sijbrandij en Manon Scheepstra) waren dit seizoen het meest succesvol en verdeelden de meeste prijzen. Toch troffen ze elkaar al in de eerste omloop van de Frouljus-PC, waar Ilse Tuinenga c.s. aan het langste eind trok.

In de tweede omloop ging het echter mis voor Tuinenga, die werd verrast door het sterk spelende outsiderspartuur van Louise Krol, Imke van der Leest en Sjanet Wijnia. Hoewel Tuinenga niet op haar topniveau was, speelden Imke en Sjanet juist een sterke partij, waardoor zij een grote stap richting de eindzege zetten.

Aan de andere kant van het schema plaatste het partuur van Marije van der Meer, Klasina Huistra en Annelien Broersma zich verrassend voor de finale, ondanks een zware loting. In die eindstrijd bleken zij echter geen partij voor het scherp en gemotiveerd kaatsende duo Imke van der Leest en Sjanet Wijnia, dat overtuigend de titel greep.

De parturen van Ilse Tuinenga en Nynke Sijbrandij waren gedurende het seizoen het meest succesvol en verdeelden de meeste prijzen. In de halve finale troffen zij elkaar, waarbij Ilse Tuinenga c.s. als winnaar uit de strijd kwam.

Daarnaast waren er meerdere outsidersparturen die zich regelmatig lieten zien, waaronder Tineke Dijkstra c.s., Marije van der Meer c.s. en Elly Hofman c.s., die allemaal meerdere derde en enkele tweede prijzen wisten te behalen.

Het partuur van Anne Monfils profiteerde van een gunstige loting in het derde blokje en schakelde in de tweede omloop het sterke partuur van Elly Hofman uit. Daarmee onderstreepte ook dit team zijn plaats in de brede subtop van het seizoen.

Met ingang van dit jaar werden de Keats-off en de Generale PC beurtelings georganiseerd door de verenigingen van Easterein en Wommels, waarmee de voorbereiding op de Frouljus-PC verder werd versterkt. In de tweede helft van het seizoen waren het opnieuw de parturen van Ilse Tuinenga c.s. en Nynke Sijbrandij c.s. die de meeste hoofdprijzen verdeelden, terwijl Anne Monfils en Tineke Dijkstra vooral de tweede en derde prijzen opeisten.

Een opvallende partij in de tweede omloop was die tussen het jonge partuur van Anne Berber Zeinstra c.s. en het ervaren trio van Anne Monfils c.s. Op 5-5 en 6-6 trok de jeugd aan het langste eind, waarna zij doorstootte naar de halve finale, waarin uiteindelijk de latere winnaars te sterk bleken.

De grote favorieten Tuinenga en Sijbrandij troffen elkaar pas in de finale, waar Ilse Tuinenga c.s. overtuigend de winst pakte. De prijzen werden dit jaar verhoogd naar 900, 600 en 300 euro per partuur, wat de status van de wedstrijd verder onderstreepte.

In 2020 zorgde de coronapandemie ervoor dat het sportleven in Fryslân grotendeels stilviel. Pas halverwege de zomer kwam er weer voorzichtig ruimte voor sport, met strikte maatregelen en een beperkt aantal toeschouwers. Het KNKB-programma moest volledig worden herzien en veel verenigingen zagen af van het organiseren van wedstrijden. De Frouljus-PC werd uiteindelijk verplaatst naar 27 september.

Ook de loting kreeg een aangepaste vorm: in de grote zaal van het dorpshuis, met inachtneming van de afstandsregels. De parturen namen plaats op speciaal ingerichte plateaus, waardoor direct zichtbaar werd hoe de wedstrijdindeling eruitzag. Familie en belangstellenden volgden vanaf de rand van de zaal, die sfeervol was ingericht en zo een nieuwe standaard zette voor de toekomst.

Daarnaast betekende dit jaar ook een organisatorische wissel: 2019 was het laatste jaar van Jan Suierveld als dagvoorzitter. Hij werd opgevolgd door Feikje Toering, die deze rol met enthousiasme overnam.

Ook dit jaar drukte corona nog zijn stempel op het kaatsseizoen, waardoor pas halverwege de zomer weer wedstrijden mogelijk waren. Op het Frouljus-PC-terrein keerde wel meer vertrouwdheid terug: twee tribunes langs het veld, een vaste speeldag in augustus en de loting opnieuw in de grote zaal van het dorpshuis volgens de inmiddels beproefde opstelling uit 2020. Die vorm bleef behouden en gaf de loting extra uitstraling.

Sportief gezien was het seizoen duidelijk verdeeld. Het partuur van Sijbrandij was oppermachtig met acht eerste prijzen en één tweede prijs, terwijl het partuur van Tuinenga eveneens sterk presteerde met meerdere ereplaatsen. De overige prijzen werden vooral verdeeld door de parturen van Tineke Dijkstra en Annet de Haan.

In de loop van de wedstrijd zorgde een blessure van Fiera de Vries nog voor een wijziging, maar haar vervangster Gerde Lycklama à Nijeholt kon het verschil niet maken. In de halve finale zorgde het partuur van Tineke Dijkstra voor een verrassing door het sterke Tuinenga-partuur uit te schakelen. De prijzenstructuur bleef ongewijzigd, waarmee de traditie opnieuw werd voortgezet binnen een nog altijd aangepaste sportieve context.

In 2022 kon er weer een volledig kaatsseizoen worden afgewerkt en keerde ook de Frouljus-PC grotendeels terug naar de vertrouwde vorm. Het veld lag weer in noord-zuidrichting, er stond opnieuw een feesttent op het terrein en met een Keats-off en Generale PC was het programma weer compleet. De publieke belangstelling was groot, met ongeveer 1300 toeschouwers.

Op sportief vlak werd het seizoen gedomineerd door twee topformaties. Het partuur van Sijbrandij behaalde tien eerste en vier tweede prijzen en was daarmee de sterkste, terwijl Tuinenga met zes eerste en zeven tweede prijzen een vaste concurrent bleef. In hun onderlinge confrontatie in de tweede omloop trok Sijbrandij, met sterk opslagwerk van Nynke Sijbrandij, aan het langste eind.

In de onderste helft van de tabel zorgde het jonge partuur van Aletta van Popta voor een verrassing door via het onderste blokje door te stoten naar de finale, ondanks het ontbreken van eerdere hoofdklasseprijzen. Ook het partuur van Annet de Haan verraste door een hoger ingeschat team uit te schakelen.

De prijzen bleven nog traditioneel in de vorm van zilveren lepels, al bleek dit het laatste jaar waarin deze werden uitgereikt. Voor Nynke Sijbrandij kreeg het toernooi een extra lading: zij nam na drie overwinningen en een koningschap afscheid van de PC en sloot daarmee haar loopbaan op waardige wijze af.

Door zwangerschap en afscheid van enkele topspeelsters werden de parturen flink herschikt. Het trio Tuinenga–Zeinstra–Monfils groeide uit tot de dominante formatie met negen zeges uit tien wedstrijden en ging als torenhoge favoriet de PC in.

Door een kleiner deelnemersveld werd in twee poules van drie parturen gespeeld, met slechts twee prijzen per wedstrijd. Van de negen aanloopwedstrijden won Tuinenga c.s. er acht; alleen het jeugdige Van Popta-partuur wist één keer te verrassen.

Op de PC zelf maakte Tuinenga haar favorietenrol waar: overtuigend winst, slechts zes tegenpunten en een terechte koningskroon. Van Popta pakte de derde prijs, terwijl De Haan tweede werd na een sterke reeks. Voor Monfils en Zeinstra betekende dit het (voorlopige) slot van hun PC-carrière.

Het kaatsterrein kreeg dit jaar een sterk vernieuwde uitstraling met twee pagodetenten voor bestuur, pers en genodigden, en een aparte tent voor de muziek, wat zorgde voor extra sfeer en professionaliteit.

Door de vele partuurwisselingen en het kleine deelnemersveld werd opnieuw in twee poules van drie gespeeld, met slechts twee prijzen per wedstrijd. Het seizoen werd vooral gedomineerd door de formaties van Louise Krol c.s. en Annet de Haan c.s., die de meeste overwinningen pakten.

In de finale sloeg Krol c.s. vroeg een gat, waarna De Haan nog sterk terugkwam, maar net tekortkwam. Louise Krol werd terecht tot koningin uitgeroepen. Opvallend was ook de stunt van het jeugdige partuur uit Lollum, dat voor een verrassing zorgde met een eerdere toernooizege en knappe winst in de eerste omloop.

Het Frouljus-PC-veld had opnieuw de vertrouwde uitstraling van 2024, maar sportief gezien was het seizoen sterk beïnvloed door blessures en wisselende invallers. De twee topformaties, Krol c.s. en Kroondijk c.s., bleven ondanks tegenslag dominant en verzamelden samen de meeste prijzen.

Door zware knieblessures bij Gerde Lycklama à Nijeholt en Corrie Kroondijk moesten beide parturen het seizoen met invallers uitspelen, wat de verhoudingen iets verschoof. Toch bleven ze succesvol, met meerdere eerste en tweede prijzen.

Op de PC zelf zorgde dat voor verrassingen: het sterke Kroondijk-partuur werd al vroeg uitgeschakeld, terwijl Krol c.s. via sterke overwinningen de finale bereikte. Daarin werd overtuigend gewonnen van het verrassende Veltman-partuur, dat via een knappe reeks de eindstrijd had gehaald. Sjanet Wijnia werd koningin, en Martzen Deinum behaalde haar vierde wimpel – telkens in hetzelfde succesvolle duo.

Ook het jeugdige partuur van Britt Joustra, Anna Dieuwke Dijkstra en Jeldau Koopmans viel op met een derde prijs na winst op meerdere sterkere tegenstanders.